اسلام يا تشيع وسيله اى است براى سلب مسئوليت و ترك عمل ، مسلمان شده‌ايم و يا شيعه شده‌ايم كه از عمل و از مسئوليت معاف باشيم و حال آنكه ديندار هستيم براى اينكه به مسئوليتهاى خود ، در حقيقت به انسانيت خود واقف باشيم ، زيرا همچنان كه گفتيم مسئوليت مقوم انسانيت است . آيهء * ( انا عرضنا الامانة . . . ) * مىتواند دليل خوبى بر مدعا باشد . آگاهى به مسئوليتها و شناخت آنها و سپس انجام آنها : انسان به آن اندازه ديندار است كه به مسئوليتهاى خود واقف و آگاه باشد و از عهدهء آنها به خوبى برآيد . آيهء قرآن مىگويد كه در قيامت گفته مىشود : * ( و قفوهم انهم مسؤولون . ) * ايضاً قرآن دربارهء انبيا مىگويد : * ( فلنسئلنّ الذين ارسل اليهم و لنسئلنّ المرسلين . ) * دربارهء خصوص عيسى بن مريم مىگويد : * ( يا عيسى بن مريم أ انت قلت للناس اتخذونى و امّى الهين من دون الله . ) * پيغمبر اكرم فرمود : * ( كلكم راع و كلكم مسؤول عن رعيته . ) * على عليه السلام فرمود : * ( انكم مسؤولون حتى عن البقاع و البهائم . ) * دين مسئوليت است در برابر چه ؟ و از چه ؟ از خود ، از خاندان خود ، از اجتماع ، از جهان . پس چهار نوع مسئوليت داريم و البته هريك از اين چهار نوع اقسامى دارد . دو مسئوليت در انسان : 6 . انسان در مسئوليت خود مسئول دو چيز است : يكى مسئول حفظ و نگهدارى سرمايه هايى كه به او داده شده است كه آنها را تضييع نكند ، ديگر مسئول بهره بردارى و حداكثر استفاده و در حقيقت ساختنِ آنچه ماده ها و مايه هاى اوليهء [ آن ] به او داده شده است . در حديث است كه انسان در قيامت قدم برنمى دارد مگر اينكه مورد پرسش قرار مىگيرد : من حياتك كيف . . . و من عمرك كيف افنيت ، و من شبابك كيف ابليت ، و من فراغك كيف . . . و من مالك كيف . . . و . . . اينجاست كه پاى رشد و آگاهى و توانايى نگهدارى و بهره بردارى به ميان مىآيد .